Αγροτική πολιτική ΕΠΕΙΓΟΝ: τρείς διαπιστώσεις και μια πρόταση

Αγροτική πολιτική SOS: τρείς διαπιστώσεις και μια πρόταση

 

του

Αθανασίου Θεοδωράκη

πολιτικού επιστήμονα

 

Η νέα οικονομική πραγματικότητα και ειδικά οι προβλέψεις του υπό συζήτηση νέου Μνημονίου σχετικά με την αγροτική παραγωγή επιβάλλουν ριζική επενεξέταση της κατάστασης. Ολα αλλάζουν παντού και φυσικά και στον αγροτικό τομέα (φορολογία, κίνητρα, τεκμήρια, σχέση τραπεζών και παραγωγού, κοκ) και γι αυτό απαιτείται επειγόντως ο σχεδιασμός μιας εθνικής πολιτικής. Πέρα από τα γνωστά προβλήματα που έχει αναδείξει η εμπειρία και έχουν αναλύσει οι μελέτες, τώρα «ήρθε ο λογαριασμός, αλλάζουν τα γράμματα» όπως αναφέρει η «Agrenda».

Δεν θα επιμείνω εδώ στα παλιά, τετριμμένα και γνωστά θέματα. Θα επικεντρωθώ σε τρία ξεχωριστά αλλά κρίσμα στοιχεία που συνδέονται μεταξύ τους και αναδεικνύουν καθαρά το σημερινό αδιέξοδο.

  1. Εισαγωγές. Παρά την βαθιά κρίση, οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων για την εγχώρια κατανάλωση αυξάνουν και μαζύ τους αυξάνει αναγκαστικά και το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου:«Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2014 η αξία των εισαγωγών σε τρόφιμα και ζώντα ζώα ανήλθε σε 5,12 δισεκατομμύρια ευρώ με το 22% αυτών να αφορούν τις εισαγωγές κρεάτων και παρασκευασμάτων από κρέας, το 16,8% γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά, το 13,3% φρούτα και λαχανικά και το 10,6% δημητριακά και παρασκευάσματα δημητριακών» (http://www.kathimerini.gr/822678/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/o-fovos-gia-koyrema-kata8esewn-ektina3e-tis-agores-eidwn-polyteleias)
  2. Η δομή της αγροτικής παραγωγής παρουσιάζει πρόβλημα. Μια πρόσφατη μελέτη του ΣΕΒ τονίζει ειδικά το θέμα του κατακερματισμού: «Η διάρθρωση της αγροτικής παραγωγής αναδεικνύει το μέγεθος των ευκαιριών που έχασε η χώρα τις τελευταίες δεκαετίες. Τα τεράστια ποσά των αγροτικών επιδοτήσεων καθώς και η ευνοϊκή μεταχείριση από φορολογικής πλευράς του κλάδου δεν αξιοποιήθηκαν για μια αναδιάρθρωση της παραγωγής. Έτσι, η παραγωγή παραμένει κατακερματισμένη και η χώρα εξαρτημένη από εισαγωγές βασικών προϊόντων πρωτογενούς παραγωγής. Αυτά περιλαμβάνουν κρέατα, γαλακτοκομικά, καφέ, ζάχαρη, πατάτες, ντομάτες, πορτοκάλια και μανταρίνια, λεμόνια, μήλα, μαρούλια μέλι καθώς και… χαμομήλι Αιγύπτου» (http://www.agronews.gr/news/companies/arthro/131273/katakermatismeni-i-agrotiki-mas-paragogi-leei-o-sev/)
  3. Η νέα οικονομική κατάσταση μάλλον θα αποτελειώσει τον αγροτικό τομέα. Χωρίς προγραμματισμό, χωρίς επιχειρηματικό πνεύμα, χωρίς ρευστότητα, χωρίς κατεύθυνση, χωρίς νέους παραγωγούς το μέλλον είναι σκοτεινό: «Με φόρο εισοδήματος 26%, χωρίς αγροτικό πετρέλαιο και µε ΦΠΑ 23% στα εφόδια, τίποτα στην ελληνική γεωργία δεν θα είναι όπως παλιά, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας Agrenda που κυκλοφορεί το Σάββατο 11 Ιουλίου. Η συμφωνία µε τους δανειστές υποχρεώνει τις αρχές, αλλά και τους ίδιους τους αγρότες, να κινηθούν σε καινούργιες δομές παραγωγής…» (http://www.agronews.gr/?pid=190&aid=131327&la=1). Η ΠΑΣΕΓΕΣ εκτιμά ότι το συνολικό κόστος για τον αγροτικό τομέα από τα νέα μέτρα μπορεί να ξεπεράσει τα 2 δις ευρώ. (http://www.agronews.gr/agora/organoseis/arthro/131350/varos-2-dis-euro-apo-ta-metra-vlepei-i-paseges/)

 

Πώς θα αντιμετωπισθούν με σοβαρό τρόπο όλα αυτά; Με τη σημερινή γραφειοκρατία, τα γνωστά κόλπα των συντεχνιών που έχουν μόνιμο στόχο τις «παρακρατήσεις επιδοτήσεων», την υπερπληθώρα ασυντόνιστων φορέων, κλπ, δεν υπάρχει καμμιά ελπίδα. Το Υπουργείο είναι μπλοκαρισμένο. «Το ΥΠΑΑΤ υπηρέτησε συχνά τα σχέδια του πελατειακού πολιτικού συστήματος στη γεωργία και απέτυχε να της δώσει προσανατολισμό και να εκσυγχρονίσει τις δομές της. Σήμερα οι προκλήσεις είναι μεγαλύτερες αλλά ο χρόνος όμως λιγότερος» (http://www.agronews.gr/files/1/PDF/pdf_fakelou/Gewrgia%20kai%20apasxolisi.pdf).

 

Η πολιτική πρέπει συνεπώς τώρα να παρέμβει. Προτείνω να συνέλθει άμεσα το Εθνικό Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής, με συμμετοχή όμως και των εκπροσώπων των παραγωγών. Το πόρισμά του να σταλεί στη Βουλή όπου θα πρέπει να συσταθεί μια διακομματική επιτροπή για σύνταξη έκθεσης και διατύπωση προτάσεων σχετικά με το μέλλον της αγροτικής παραγωγής. Τα λόγια τέλειωσαν, ήρθε η ώρα της πράξης.