Η πρόκληση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας

Η πρόκληση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας

 

Ομιλία του Αθ. Θεοδωράκη,

στην παρουσίαση του βιβλίου «Σ’ευχαριστούμε Αριστείδη», από τις “Μεταμεσονύκτιες εκδόσεις”

στις 11 Μαρτίου 2014, στην αίθουσα του βιβλιοπωλείου ΙΑΝΟΣ

 

Ξεκινούμε με το video του φίλου Αριστείδη Μινγέθ: http://www.youtube.com/watch?v=Rc9RnwPXoJ0

 

Θέλω  κατ’αρχήν να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες στις «Μεταμεσονύκτιες εκδόσεις»,  στον φίλο  Αντώνη Παπαγιαννίδη που είδε με συμπάθεια αυτή την απόπειρα γραφής. Σημειώνω ότι με μεγάλη ευχαρίστηση δέχθηκα τις λεπτομερείς παρατηρήσεις του, δείγμα  επαγγελματικής επιμέλειας και  ουσιαστικού ενδιαφέροντος εκ μέρους του εκδότη για το κείμενο, την έκδοση, την δημόσια εικόνα του βιβλίου.

Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους φίλους Σταύρο Λυγερό και Αργύρη Πασσά οι οποίοι δέχτηκαν να συμμετάσχουν στη σημερινή συνάντηση, γεγονός που προοιωνίζει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Γνωριζόμαστε και με τους δύο από παλιά, έχουμε μια κοινή αγωνία για την ελληνική πολιτική ζωή, τη δημοκρατία, την Ευρώπη. Αυτή η μακροχρόνια σχέση αναπτύχθηκε σε διάφορες  φάσεις  και είμαι ευτυχής που η οξεία δημοσιογραφική πένα του Σταύρου Λυγερού και η ενδελεχής επιστημονική ανάλυση του Αργύρη Πασσά προσφέρουν πάντοτε νέα στοιχεία πολιτικού προβληματισμού.

Φυσικά θέλω να ευχαριστήσω θερμά όλους εσάς, φίλους και συναδέλφους, που είχατε την καλωσύνη να έλθετε σήμερα εδώ.

Η πρώτη μου αντίδραση, όταν είδα το σχετικό άρθρο στην «Καθημερινή» και το video των φίλων ισπανών, ήταν να γράψω κάτι για να τους ευχαριστήσω. Η πρωτοβουλία του Αριστείδη και των συναδέλφων του ήταν ειλικρινής, ανιδιοτελής και θετική. Στήριξαν την Ελλάδα σε μια δύσκολη στιγμή και βρήκαν ως μέσον τον Πολιτισμό. Απαίτησαν απόλους να σεβαστούν την Ελλάδα, την μητέρα του ευρωπαϊκού πολιτισμού…..

Γιατί αν κάτι μας ανυψώνει και μας ενώνει, αυτό είναι ο πολιτισμός, ο πολιτισμός είναι το παρελθόν και το μέλλον μας στην ενωμένη Ευρώπη. Δεν είναι βέβαια το παρόν, αφού αυτό ξεφτίζει σήμερα στη μίζερη διαχείριση, στο παραλήρημα των οικονομικών μεγεθών, στην υπονόμευση του κοινωνικού κράτους, στη «θεοποίηση της αγοράς». Είχε δίκαιο ο Οδυσσέας Ελύτης όταν είπε ότι πρέπει να δώσουμε τη μάχη στην ενωμένη Ευρώπη, διατηρώντας την πολιτιστική μας ταυτότητα και δημιουργώντας χάρη στη πλούσια παράδοσή μας,  νέες αξίες, νέα πανανθρώπινα πρότυπα.

Αυτός δεν θάπρεπε να είναι και ο ρόλος της Πολιτικής; Να διαπαιδαγω γεί, να εμπνέει, να ενώνει, αντί να προωθεί τον ανταγωνισμό και τον ατομικισμό; Να προωθεί τη συνεργασία, την ανθρωπιά, την αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη;

Ετσι, από ερώτημα σε ερώτημα, μέσα από τον φανταστικό αυτόν διάλογο με τον Αριστείδη, κατέληξα  σε κάποιες διαπιστώσεις και προτάσεις:

-Πρώτη είναι η αναγκαιότητα να προτάξουμε στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι,  τον πολιτισμό. Μέσα από τον πολιτισμό θα κινηθούμε, θα προτείνουμε, θα συμμετάσχουμε στη διαμόρφωση του νέου κοινωνικού προτύπου, εδώ και αλλού. Η Ελλάδα έχει εδώ έναν καθοριστικό ρόλο.

-Μετά έρχεται η ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε τον συστημικό χαρακτήρα της κρίσης, την  πολυπλοκότητα των κοινωνικών σχέσεων, τα νέα δεδομένα, την ανάγκη επαναδιατύπωσης μιας νέας σύνθεσης ανάμεσα στο δημόσιο, το ιδιωτικό και το κοινωνικό στοιχείο. Αφορά την Ελλάδα, την Ευρώπη, την παγκοσμιοποίηση.

-Λογική συνέπεια αυτών των επιλογών είναι η αλληλοσύνδεση της κρίσης στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, η αναγκαιότητα και το αναπόφευκτο της διπλής αλλαγής, αφού χωρίς αυτή την παράλληλη αλλαγή πολιτικής δεν υπάρχει ελπίδα φωτός, ούτε εδώ, ούτε στην ΕΕ.

Γι αυτό καταλήγω στην πρόταση της  πολιτικής ενοποίησης. Η πολιτική πρέπει να επιστρέψει στη δημόσια ζωή, η λύση των προβλημάτων στην ΕΕ  δεν είναι υπόθεση της οικονομίας και της αγοράς, αλλά της κοινωνίας και της δημοκρατίας. Την  πολιτική ενοποίηση την αντιλαμβάνομαι ως κύρια επιλογή, ως τομή, κι αυτό έχει σημασία αφού θεωρώ ότι η γνωστή μέχρι σήμερα μέθοδος των μικρών βημάτων, έφτασε στο τέλος της. Πολιτική ενοποίηση σημαίνει όμως πολιτική νομιμοποίηση, δηλαδή εθνική και ευρωπαϊκή δημοκρατία. Σημαίνει νέο σχήμα, δηλαδή  πολιτική ένωση υπό μορφή ευρωπαϊκής  ομοσπονδίας  κυρίαρχων κρατών-εθνών, αρχής γενομένης από την ευρωζώνη.

Αυτή είναι σήμερα η πραγματική πρόκληση.